Yeşil çay (Camellia sinensis (L.) Kuntze)
Monograf Bilgileri
- İngilizce adı
- Green tea
- Familyası
- Theaceae
- Kullanılan kısmı
- Yaprakları1 ve Yeşil çay ekstresi, Camellia sinensis (L.) Kuntze ve kültüre alınmış varyetelerinin bütün veya kesilmiş, fermente olmamış, hızlıca sıcakta kurutulmuş yapraklarından elde edilen standardize ekstrelerdir (kuru ekstre, sıvı ekstre, tentür, infüzyon, dekoksiyon) (1, 2).
İlaç Etkileşimleri
Kafein içeren preparatlar sedatiflerin etkilerini azaltır ve sempatomimetik ilaçların neden olduğu yan etkileri arttırır (1, 2). Tanenlerle kimyasal bağlanma nedeniyle alkali ilaçların rezorpsiyonunu geciktirebilir (3). Beta-adrenerjik blokerlerle birlikte kullanılan yeşil çay inotropik etkileri artırabilir. Yüksek miktarda yeşil çay bazı bronkodilatörlerin, ksantinlerin etkisini artırır. MAOI'ler ile fazla miktarda kullanılan yeşil çay hipertansif krize yol açabilir, birlikte kullanımdan kaçınılmalıdır. Efedra ve kafeinli yeşil çayın eş zamanlı kullanımı hipertansiyonu ve MSS stimülasyonunu artırabilir; birlikte kullanımdan kaçınılmalıdır. Süt ürünleri yeşil çayın terapötik etkilerini azaltabilir. Yeşil çay demir emilimini azaltabilir. Yeşil çay biyokimyasal parametrelerden glikoz, idrarda kreatin, idrarda katekolamin seviyelerini artırabilir (6).
Güvenlilikle İlgili Uyarılar
Bitkisel drog, Fransız Farmakopesi( Pharmacopée Française) 2010 monografına uygun olmalıdır (1, 2). Aktif maddeye ve familyanın diğer bitkilerine karşı aşırı duyarlılık gösteren kişiler tarafından kullanılmamalıdır (1, 6). Gastrik ve duodenal ülserler, hipertansiyon ve aritmi gibi kardiyovasküler bozukluklar ve hipertiroidizm, böbrek enflamasyonu, uykusuzluk veya göz içi basıncında artış olması durumlarında kullanılmamalıdır kullanılmamalıdır (1-6). Yeşil çay ekstrelerini içeren ürünleri kullananlarda, nadiren, beklenmeyen karaciğer hasarı bildirilmiştir. Ekstrelerin kullanımı sırasında sarılık gibi karaciğer problemleri yaşanması durumunda kullanımı kesilmeli ve bir hekim veya eczacıya danışılmalıdır (4-6). Karaciğer bozukluğu olan kişiler yeşil çay ekstrelerini içeren ürünleri bir hekime veya eczacıya danışmadan kullanmamalıdır (4,6). Ekstrelerin kullanımı sırasında mide ağrısı, koyu renkli idrar, terleme, mide bulantısı, aşırı yorgunluk veya iştah kaybı yaşanması durumunda kullanımı kesilmeli ve bir hekim veya eczacıya danışılmalıdır (4-6). Demir eksikliği olan kişiler yeşil çay ekstrelerini içeren ürünleri bir hekime veya eczacıya danışmadan kullanmamalıdır (4,6). Yeterli güvenlik verisi bulunmadığından, 18 yaş altında kullanımı önerilmez (1-3). Yeşil çay ekstresi içeren ürünler yiyeceklerle birlikte alınmalıdır (4, 5). Uyku bozukluklarına neden olabileceğinden, yatmadan önce kullanılması önerilmez (1-3). Kullanımı sırasında semptomlar kötüleşirse, bir hekime ya da eczacıya danışılmalıdır (1, 2). Kullanımı sırasında semptomların 1 haftadan uzun sürmesi durumunda bir hekim veya eczacıya danışılmalıdır (1, 2).
Kullanımı sırasında yan etkiler görülürse bir hekime ya da eczacıya danışılmalıdır (1). Hamilelik ve emzirme döneminde güvenliliği belirlenmemiştir. Kafeinin plasentaya ve anne sütüne geçmesi; yeterli veri bulunmaması nedeniyle hamilelik ve emzirme döneminde kullanımı önerilmez (1-3). 300 mg kafein veya 5 fincan3 çaya karşılık gelen miktardan daha fazla olan aşırı doz miktarları huzursuzluğa, titremeye ve refleks artışına yol açabilir. Zehirlenmenin ilk belirtileri kusma ve abdominal spazmdır (1-3). Bitkisel ürünlerle tedavi konusunda eğitim görmüş hekim ve eczacı denetiminde kullanılmalıdır.
Kaynaklar
- EMA. [Erişim tarihi: 10 Eylül 2024]. Erişim linki: https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal- monograph/final-community-herbal-monograph- camellia-sinensis-l-kuntze-non-fermentatum- folium_en.pdf
- EMA. [Erişim tarihi: 10 Eylül 2024]. Erişim linki: https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal- report/final-assessment-report-camellia-sinensis-l- kuntze-non-fermentatum-folium_en.pdf
- PDR for Herbal Medicines. 2th ed. Thomson Healthcare Inc. At Montvale; 2000
- Health Canada. Natural Health Product.[Erişim tarihi: 10 Eylül 2024]. Green Tea Extract 1Bitkisel drog, Camellia sinensis (L.) Kuntze ve kültüre alınmış varyetelerinin bütün veya kesilmiş, fermente olmamış, hızlıca sıcakta kurutulmuş yapraklarıdır. Fransız Farmakopesi 2010’ a göre (French Pharmacopoeia, 2010) kurutulmuş drog en az % 2 kafein içerir (2)
- Health Canada. Natural Health Product.[Erişim tarihi: 30 Eylül 2024]. Erişim linki: https://www.canada.ca/en/health-canada/services/drugs- health-products/medeffect-canada/safety-reviews/green- tea-extract-containing-natural-health-products- assessing-potential-risk-liver-injury.html
- Egyptian Herbal Monograph.[Erişim tarihi: 29 Eylül 2024]. Erişim linki: https://www.edaegypt.gov.eg/media/qpriuho5/camellia- sinensis_1.pdf